Hysterie

Help! - The Beatles

In 1965 was de Beatlemania op zijn hoogtepunt. Alles wat die gasten aanraakten veranderde in goud. Liedjes, elpees, epee's, het vinyl was niet aan te slepen. Allerlei Beatle-prullaria verkocht enorm. De term merchandizing bestond nog niet, maar als marketing-concept is het ongetwijfeld in die tijd ontwikkeld. Er kwam zelfs een film van de Fab Four, een film met een dunner dan dun verhaaltje. Maar dat gaf allemaal niets, want de fans zouden toch wel naar de bioscoop komen en hun kaartje kopen. Business.

Die film heette Help! De titelsong kwam uit op single en die single kwam -natuurlijk- op de eerste plaats van de hitparade. Dat was op 7 augustus 1965.

Help! is een Lennon/McCartney-song. Geschreven en gezongen door John Lennon, die daar zelf best wel tevreden over was. Hij beschouwde het achteraf als een van de best geslaagde van zijn Beatles-liedjes.

Je kan aan alles zien dat jongens nog erg veel plezier hadden in het zingen en spelen.

De opnames voor het liedje waren in april gemaakt, twee maanden voordat Bob Dylan zijn Like a Rolling Stone zou opnemen. The Beatles zijn hier dus nog niet beinvloed door Dylan. Maar die invloed zou zich heel binnenkort wel doen gelden: in het repertoire van de Beatles kun je een hele duidelijke scheidslijn leggen tussen het vroege werk en het late werk. En die scheidslijn, dat is Help! Niet alleen dit liedje, maar eigenlijk de hele elpee is het laatste werk uit die vroege periode. Na Help! zouden de Beatles andere liedjes schrijven, zingen en spelen. Voor het zover was hadden we dus nog de hysterie van de Beatlemania en deze single. En er zou nog een single worden uitgebracht van die Help!-elpee. Maar die komen we later in 1965 nog wel tegen.

Help! zou zes weken aan de top van de hitparade staan. Tot ver in september. Klik hier voor de opvolger.

Egypte aan de Mississippi

Wooly Bully - Sam the Sham & the Pharaohs

Wat een toeval: we beginnen met de eerste Amerikaanse nummer-1 in de Nederlandse top 40. Vanaf 10 juli stonden Sam the Sham en zijn farao-vriendjes uit Memphis bovenaan. Ze hadden wereldwijd een enorm succes met deze novelty-song. Geschreven door Sam zelf.

Gaat natuurlijk helemaal nergens over (sommige radio-stations boycotten het liedje omdat het zou verwijzen naar homoseks?!), maar ze hadden wel lol. Volgens één van de grotere jongens op mijn school -zo een die ze in Engeland een bully noemen- rijmde Wooly Bully op "kontje voelen" (waarbij hij je dan een enorme schop onder je achterste verkocht). Gemengde gevoelens op een schoolpein in oud-IJmuiden.

Een song volgens de standaard 16 bar blues-structuur. Niks mis mee natuurlijk, prima feestnummer -dat is het nog steeds-, maar duidelijk nog met twee wielen in het pre-Like a Rolling Stone-tijdperk.

Sam en de Pharaohs hebben in Nederland het grote succes van deze song niet meer kunnen evenaren. De singles hierna bleven in de onderste regionen van de hitlijst hangen. In de VS zouden ze met Lil' Red Ridin' Hood nog één enorme hit hebben, maar daar is het dan bij gebleven. Sam is niet rijk geworden van zijn hit. Hij heeft het na Wooly Bully nog een jaar of vijftien geprobeerd in de amusementsindustrie. Toen gaf hij het op en is hij predikant geworden.

Wooly Bully zou vier weken op 1 blijven staan. En werd opgevolgd door [klik hier].

The Rise and Fall of the Classic Rock Single

Een tocht langs de hoogtepunten van de klassieke popsingle.

De tweede helft van de jaren zestig is de periode van de grote doorbraak van de popmuziek. En eigenlijk ook het hoogtepunt van de single. Logisch, want voor succes had een artiest een single-hit nodig. Zonder hit geen optredens, zonder optredens geen geld. As simple as that. Tien jaar later zou dat fundamenteel anders zijn en was de rol van de single overgenomen door de elpee. Led Zeppelin was de eerste groep die megacommerciele successen boekte zonder hit. En een paar jaar daarvoor had de komst van AVRO's Toppop al een nieuwe visuele dimensie toegevoegd aan de hit. Video killed the radio star. De gouden tijd van de single begon in 1965 en eindigde in 1970.

[Misschien hebben we die hele popcultuur, of waarom niet gelijk maar alles wat we nu die jaren zestig noemen te danken aan de uitvinding van de transistorradio.]

Het precieze beginmoment is eenvoudig vast te stellen: dat was op 20 juli 1965, de dag dat Bob Dylan's Like a Rolling Stone op single uitkwam, de song die de popmuziek fundamenteel en voor altijd veranderde. Vanaf dat moment was niets meer hetzelfde als ervoor. In het jaar waarin Winston Churchill op 90-jarige leeftijd overleed als laatste van de leiders tijdens WO II, in de maand waarin de 22-jarige debutant Felice Gimondi de Tour won, in de week waarin Slash werd geboren, toen begon de golden age of classic rock. Met een klap op een snare-drum.

Bruce Springsteen kan zich die eerste klap nog herinneren: "The first time I heard Bob Dylan, I was in the car with my mother listening to the radio, and on came that snare shot that sounded like somebody had kicked open the door to my mind."

Die klap, die woede in Dylan's stem, het cynisme. En er kwam geen eind aan: zes minuten lang. No direction home.

Ik kan me die eerste klap niet herinneren; ik was acht en hield me bezig met de tafels van vermenigvuldiging. Maar met terugwerkende kracht kan ik me de impact van die klap op dat moment goed indenken.

We zullen deze zomer die golden age eens nader bestuderen aan de hand van de liedjes die de top van de top 40 haalden. Een liedjes-feuilleton, met een dagelijkse aflevering gewijd aan de nummers 1 in de Nederlandse top 40. En we beginnen dus met de nummer 1 van 20 juli 1965.

Jeugdherinneringen

Hugo Borst - Alle ballen op Heintje (2009)

Mooi verhaal gelezen vandaag. Geschreven door die langharige cynische arrogante betweterige Sparta-supporter die zich voetbaljournalist noemt en ons daar elke week mee lastigvalt op tv. Hugo Borst dus. En wat denk je? Het is helemaal geen cynisch boek. Integendeel. Borst kan schrijven.

Hij haalt herinneringen op aan zijn jeugd in de zeventiger jaren –beetje jammer dat die voor hem blijken te beginnen op 30 september 1970 in Arad–, de tijd waarin hij in de jeugd van de Rotterdamse voetbalvereniging WIA voetbalde. Samen met Heintje. Op het gedeelte van de elftalfoto op de voorkant van het boek staat Hugootje naast de trainer, met wie het overigens binnen een paar jaar slecht afliep. En Heintje is het donkere jongetje dat gehurkt schuin voor hem op de grond zit. Heintje had talent, Hugootje niet. En Hugo schrijft daar heel mooi over.

In deel twee zijn we bijna vijfendertig jaar verder. Hugo ontmoet Hein weer, na al die jaren. Hein wordt ziek, Hein wordt zieker en Hein overlijdt. En Hugo maakt dat van vrij dichtbij mee en ook daar schrijft Hugo heel mooi over.

Aangrijpend. Dit is helemaal geen voetbalboek, geen jongensboek. Het is een levensboek, een mensenboek. Borst is geen sportjournalist, hij is schrijver.

Ice in the Sun

Het is eind juni en buiten lekker warm. Vanmorgen was ik nog druk in de weer met het verhuizen van een sofa (twee hoog!), en ik kan hier mededelen dat dat tot buitensporige transpiratie leidde. En dan hebben we het over N 52°7'45,08", de breedtegraad wel te verstaan. Hoe zou het zijn op de hogere breedten?

In ons noordpoolgebied is het natuurlijk ook zomer. Eind maart is daar het smeltseizoen begonnen. En gelukkig zijn er mensen die dat smeltproces continu in de gaten houden en daar voor ons mooie statistieken over publiceren. Op dit moment ziet het er ongeveer zo uit:

Het ijs smelt. Snel. De zeeoppervlakte bedekt met ijs is beduidend minder dan het langjarige (1979-2000) gemiddelde op deze dag in het jaar. Bijna op het laagterecord van twee zomers geleden. Global warming in een overduidelijke statistiek. Bepaald geen status quo.

Vorig jaar was het groot nieuws: de noordpool zou wel eens geheel ijsvrij kunnen worden! Dat gebeurde weliswaar niet, wat toen tot grote teleurstelling leidde. En daarop is de pers wat terughoudend geworden. Maar het heeft er alle schijn van dat het dit jaar opnieuw die kant uitgaat: ons noordpoolijs, dat van zo grote invloed is op het klimaat op het noordelijk halfrond, verdwijnt deze zomer met relatief grote snelheid. Alle reden om het van dag tot dag met grote belangstelling te volgen.

Tip: de website van het Amerikaanse National Snow and Ice Data Center. Dagelijks een update.

Now Playing

HIStory - Michael Jackson (1995)

De ondertitel van deze dubbelcd luidt Past, Present and Future BOOK 1, maar boek twee komt er dus niet meer. Die toekomst is er eigenlijk niet meer geweest na 1995, althans muzikaal gezien; alleen maar beschuldigingen, rechtzaken, verhalen over excentriciteit, allemaal gedoe.

En nu hij dood is, ja nu is iedereen ineens vol begrip voor hoe hij geworden is wie hij was. Een vijftigjarig kind dat nooit een normaal leven heeft mogen leiden. Tragisch.

Ik heb hem gelukkig een keer zien optreden, in de Amsterdam Arena in 1996. Geen goed concert -en dat is een understatement- maar het was in elk geval wel bijzonder. En spectaculair. Alles maar dan ook alles was tot in het kleinste details gepland, geensceneerd. "I love you", meerdere malen uitgeroepen.

Mijn persoonlijke history met Michael Jackson begint op 7 december 1968. Hoewel we ons dat niet realiseerden op die dag. Het was een zaterdag. En de Billboard Hot 100 van die dag had een historische top 3:

1. Love Child - The Supremes
2. For Once in my Life - Stevie Wonder
3. I Heard it Through the Grapevine - Marvin Gaye

Drie Motownsongs bovenaan. Nog nooit eerder vertoond. De week erop zou het opnieuw feest zijn in Detroit, want toen kwam Marvin Gaye's I Heard it Through the Grapevine aan de top. Aanleiding voor de marketingmannen van Motown om een verzamelaar uit te brengen met veertien van hun in die tijd zo populaire artiesten. En die verzamelaar, dat was enkele maanden later mijn allereerste elpee: Tamla Motown is Hot Hot Hot! Veertien geweldige songs van veertien geweldige artiesten. Ik was fan; wat heb ik die elpee veel gedraaid. Nu moet ik wel toegeven dat onze platencollectie weinig alternatieven bood. Ik bedoel, de instrumentale versies van liedjes van Harry Bannink en Annie MG Schmidt, de Nederlandse uitvoering van The Sound of Music (met Johan Heesters en Mieke Bos), Kerstmis met de Karekieten, dat werk dus. Maar ik volgde vanaf dat moment alles wat er aan nieuwe plaatjes uit Detroit overvloog, ik luisterde naar de Amerikaanse radio (AFN uit Duitsland) om ze maar als eerste te kunnen horen. En een paar maanden later, zo eind 1969, was daar opeens dat liedje van weer zo'n nieuwe groep uit de Motown-stal: I Want You Back van de Jackson 5. En die gasten bleven maar hits maken: ABC, Going back to Indiana, hun succes hield een hele tijd aan en ik, twaalf, dertien jaar, vond het allemaal prachtig. En dat vind ik nu nog steeds.

Michael's grootste succesperiode was natuurlijk in de jaren tachtig. Off the Wall, Thriller, Bad en (vooruit) Dangerous waren topalbums! Mega-sellers. MJ was dé trendsetter van die tijd. Vernieuwend en superpopulair, een zeldzame combinatie en daardoor zo invloedrijk.

Bijzondere artiest, buitengewoon getalenteerd, fijne muziek gemaakt. Staat voor mij een paar trapjes hoger dan Elvis. En dus ook boven Jimi en Otis. Komt in de buurt van John Lennon. Past wat zowel carriere als overlijden betreft in dat mooie Amerikaanse rijtje, met Hank Williams en Elvis Presley. Bepalend voor de ontwikkeling van de populaire muziek, het grote succes al achter de rug, na een tragisch leven veel te vroeg overleden, na te veel pillen te hebben geconsumeerd.

The King is Dead.....Long Live The King

Michael Jackson is niet meer. Triest einde zo vlak voor zijn grote comeback. Tragische man en super artiest, die meer had verdiend dan zo vroeg te sterven.

Zijn status was al bijna gelijk aan die van Elvis Presley.......maar is nu door zijn vroegtijdig sterven helemaal tot legendarische proporties uitgegroeid.

Ga Thriller maar eens draaien vandaag.........

Rock on..........

Bloemetjes en bijtjes

Een fotografieworkshop kan verrassend uitpakken. Onder leiding van twee enthousiaste fotografen kregen we op vanmiddag instructie en uitleg. Met een speciaal thema: natuurfotografie. Drie belangrijke elementen in de instructie:

• De camera in de stand Av
• Het diafragma op stand 5,6
• En nu naar buiten!

Met een camera om de nek op jacht naar bloemetjes en bijtjes, naar fotogenieke boomstammen en losliggende blaadjes. Klinkt suf, maar bleek dat helemaal niet zijn.

Het leidde tot verrassende resultaten. Veel close-ups van spinnen en insecten, onverwachte details van takken en bloemen. En ik heb mijn camera een stuk beter leren kennen.

Back in Hoenderloo

De wereldtoernee van de Eitjes kreeg vandaag een passend vervolg. Na succesvolle optredens in Papendal, Ermelo, Hoenderloo en IJmuiden waren we weer terug in Hoenderloo, voor een opnieuw dolenthousiast internationaal publiek. En in een wederom uitgebreide samenstelling: met de vingervlugge Bing als de voortijdige reincarnatie van Jerry Lee Lewis op toetsen.

Het werd weer een groot feest. Met een qua muziekstijl zeer gevarieerde en gedurfde setlist speelden we de kleine zaal geheel plat.

setlist

• Ayo Technology
• Blueberry Hill
• De clown
• Dan volg je haar benen
• Ik krijg een heel apart gevoel van binnen
• Heb je even voor mij
• Sex Bomb
• Kiss
• I'm a Believer
• Walk of Life
• Take it Easy
• Stuck in the Middle with You
• Boulevard of Broken Dreams
• (Sittin' on the) Dock of the Bay
• I'd be Yours
• Honky Tonk Women
• In the End
• I Want to Break Free
• All Summer Long
• Handle with Care
• Does Your Mother Know
• Blue Suede Shoes

Overwegend zeer positieve feed-back van de doorgaans buitengewoon kritische collega's. Het was weer een spectaculair en aangenaam begin van ons jaarlijkse bedrijfsweekend.

Zelfs de mooie jongens van de ook in het hotel verblijvende selectie van Anorthosis Famagusta, de voetbalkampioen van Cyprus -die het Inter vorig jaar zo moeilijk maakte in de Champions League- mochten tot grote tevredenheid van de dames in ons gezelschap voor de gelegenheid van de leiding een uurtje langer opblijven.

Een prima begin

Nederland is vandaag geweldig begonnen aan het wereldkampioenschap Twenty20. Nederland versloeg gastland Engeland.

welles én nietes

We konden gisteren kiezen. En heel veel Nederlandse kiezers interpreteerden dat als Europa ja streepje nee sterretje doorhalen wat niet verlangd wordt. En hoe liep het af? Heel verrassend: “ja” heeft gewonnen en “nee” heeft gewonnen. Nuances spreken kennelijk niet tot de verbeelding. Ook niet tot de verbeelding van een duinkonijn. Want -tijd voor een onthulling- (ta-da-da) Franz heeft voor het eerst van zijn leven niet op de PvdA gestemd. Deze keer heb ik mijn stem gegeven aan het luidste “JA”: D66. Franz gaat mee in de modieuze simplificatie van het politieke debat. In Nederland kunnen we blijkbaar niet anders dan ja/nee, voor/tegen, zwart/wit over Europa praten. Gevolg van dat desastreuze referendum van een paar jaar geleden. Want dat was de eerste keer dat een Europees thema echt doordrong in het maatschappelijke debat. En daar konden we alleen voor of tegen zijn. Sindsdien hebben we massaal een soort Pavlov-reactie wanneer het over Europa gaat. Het woord alleen al stimuleert direct uitsluitend eentjes en nulletjes in onze hersenen. En kwijlend schreeuwen we het uit: voor! Of: nee! Of: wit! Niks Turkije, asielzoekers, regionale stimulering, internationalisering van de sociale zekerheid, Champions League of songfestival. Nee, het is óf Hallelujah!, óf Kruisig Hem!

Dat woordje “of”, daar moeten we trouwens mee uitkijken. In de logica betekent het iets anders dan in de omgangstaal. Wanneer ik tegen iemand zou zeggen dat ik op vakantie ga naar Oostenrijk of naar Frankrijk, en hem een dag later vertel dat ik naar Frankrijk op vakantie ga, dan concludeert diegene ongetwijfeld dat ik dus niet naar Oostenrijk zal gaan. Geheel logisch is die gevolgtrekking echter niet. Er bestaat immers nog de mogelijkheid dat ik daar ook naartoe zal gaan. Het woord of houdt, strikt logisch gesproken, beide mogelijkheden open; het kan ook “en” betekenen. Maar dit terzijde.

Nederland en Europa, het blijft een moeilijke relatie. Maar Lepus Europaeus blijft het volhouden: Europa is meer dan de moeite waard!

>> lees ook het Haarlems Dagblad over de uitslag in Haarlem.