Franz' Golden Years

Bij het openen van de vleeswarentrommel zag ik het onmiddellijk; mijn oog viel op het etiket van de kaas en ik was verloren. Wankelend stond ik bij het aanrecht, kaasschaaf trillend in de hand, bevangen door existentiële twijfel: daar lag een blok Noord-Hollandse Gouda . Echt waar. Ik besefte na enkele ogenblikken dat “Gouda” hier als productnaam wordt gebruikt, en niet als de naam van die prachtige stad in Zuid-Holland. Maar het kwaad was al geschied. Mijn wereldbeeld, eigenlijk mijn PLUS-kaasbeeld, is nooit meer hetzelfde. Mijn gedachten dwaalden af naar 1840, toen Holland bestuurlijk werd gesplitst in Noord- en Zuid-Holland. Grenzen werden getrokken. Aan de westzijde van de toen nog niet drooggelegde Haarlemmermeer liep die grens langs de Hillegommer Beek — tegenwoordig een vriendelijk meanderend stroompje waar eenden met pensioen lijken te zijn gegaan. Toch bepaalde dat slootje mede het lot van Haarlem, Hillegom, Bennebroek en uiteindelijk zelfs van de bollenteelt. Want waar een “N...

Gisteren kocht ik tien blikjes tomatenpuree. Niets bijzonders. Bij de zelfscan scande ik één blikje, stelde het aantal in en drukte op ‘nu betalen’. Steekproef. Een medewerker kwam, pakte drie blikjes uit mijn tas en scande ze. Piep, piep, piep. “Het is goed, u mag door.” En daar zit de denkfout. De controle moet nagaan of mijn tas overeenkomt met wat ik heb gescand. Maar wat gebeurde hier? Er werd drie keer hetzelfde gecontroleerd: of een blikje tomatenpuree inderdaad een blikje tomatenpuree is. De kans dat uit tien identieke blikjes drie keer tomatenpuree wordt gepakt, is precies 100%. Met andere woorden: de steekproef controleerde niets. Ze bevestigde alleen het vanzelfsprekende. Als er één afwijkend product tussen had gezeten, had ze dat juist moeten proberen te vinden. Ze had het aantal blikjes in mijn tas moeten tellen. Maar dat gebeurde niet. Ik mocht door. Terecht waarschijnlijk — maar niet dankzij deze steekproef. Je kunt dus zonder moeite tientallen identieke producten in je ...

Eros Ramazzotti - Una Storia Importante (2025) Net zoals het Romeinse Rijk ooit floreerde en langzaam zijn glans verloor, zo kan ook een artiest door de jaren heen pieken en dalen ervaren. Het nieuwste album van Eros Ramazzotti is een mooi moment om stil te staan bij die glorieuze opkomst en onontkoombare neergang – en te zien hoe tijd en herinterpretatie oude glorie doet schitteren of vervagen. Ik ben er zo een die nog wel eens een cd koopt. Niet meer zoveel cd's als in het pre-streaming tijdperk, dat pakweg vijftien jaar geleden zijn intrede in Franz' wereld deed. Maar zo af en toe...  Er komt al een tijdje geen nieuwe werk meer uit van David Bowie, van Tom Petty, van Scott Walker, dus daar hebben we het maar niet over. Maar een nieuwe Springsteen, McCartney, Dylan, ik kan het niet laten. En tot die laatste categorie behoort ook mijn Romeinse held Eros Ramazzotti. In november bracht hij zijn zestiende studioalbum uit, Una storia importante, een belangrijk verhaal. Is het éch...

Een alleraardigste roman uit 2014. Twee schrijvers, twee hoofdpersonen, twee verhalen. De ene schrijver een Vlaming, de ander een Fries. Het ene verhaal speelt zich af tijdens de Eerste Wereldoorlog, het andere verhaal loopt van 1965 tot 1987. Wat de verhalen gemeen hebben is de locatie: het Gaasterland . En, verrassend, in het laatste hoofdstuk komen de verhalen bij elkaar, in september 2011 in De Gearte in Bakhuizen. Dat verrassend bedoel ik een beetje spottend, want die ontknoping kondigt zich al heel vroeg aan. De schrijvers zijn de Vlaamse Ida van Dessel en de Fries Pieter Folmer. In de roman wisselen hun hoofdstukken elkaar af. Hun schrijfstijl is zeer verschillend, je leest eigenlijk twee verhalen tegelijkertijd. Ida schrijft in korte zinnen, met herkenbare verwijzingen naar popcultuur, ze roept met weinig woorden een duidelijk tijdsbeeld op. Ze schrijft vanuit het perspectief van haar hoofdpersoon. En Pieter daarentegen is beschouwender. Hij is een alwetende verteller, die zij...

Melkert in 2002 – wat een val! De architect van Paars leed onherstelbaar gezichtsverlies na een ontluisterende verkiezingsuitslag. Politieke zekerheid verdween sneller dan Andries Noppert op het WK tegenover Messi in de penaltyserie: hartkloppingen, ogen op hem gericht, en toch totaal overrompeld. Het leek alsof Sheldon Cooper zijn hele lab in de fik zag vliegen: ongeloof, paniek én komedie tegelijk. Februari 2026 – kijk naar Peter Mandelson na de Epstein-files! De architect van New Labour, de Gandalf van de Britse politiek – alomtegenwoordig, invloedrijk, onmisbaar – staat plots in de schaduw van zijn eigen saga. Star Wars-fans zouden zeggen: Anakin Skywalker is volledig overgenomen door de duistere kant. En ja, het publiek kijkt toe met popcorn in de hand, net als bij een onverwachte cameo van Keith Richards die al zestig jaar zijn gitaar hanteert terwijl de wereld doordraait. Politiek en popcultuur kruisen elkaar altijd. Gary Glitter kreeg ooit zijn ontnuchtering, net zoa...

Over verijzen, verrijzen en verreizen Na het voor Nederlandse begrippen tamelijk extreme winterweer van vorige week is het weer weer rustig. Twee keer weer achter elkaar: het mag. De taal kijkt niet streng, ze knikt hooguit even. Hier en daar ligt nog een brok verijsde sneeuw. Dat woord blijft hangen: verijzen . En meteen melden zich zijn klankgenoten. Verrijzen , verreizen . Drie woorden die hetzelfde klinken en toch iets totaal anders doen. IJs dat blijft liggen. Iets dat opstaat. Iemand die vertrekt. Het oor hoort één woord, het hoofd sorteert. Ik blijf even staan bij die laatste resten sneeuw en merk hoe gedachten zich verplaatsen zonder dat ik een stap zet. Van kou naar beweging, van blijven naar gaan. Het kost geen moeite. Misschien is dat wel de echte kracht van taal: ze laat je reizen zonder bagage, verrijzen zonder reden en verijzen zonder winter. En dat allemaal terwijl het weer gewoon weer is.

Een onverklaarbare bakstenen fascinatie voor zevenenzestig torens tussen elf steden. De eerste keer dat ik in Fryslân kwam, jaren geleden, viel me een zeer karakteristiek aspect van de Friese cultuurgeschiedenis op. Niet een echt spectaculair aspect, geen seks, geen drugs, geen rock ’n roll, maar kerktorens met een zadeldak. Middeleeuwse kerktorens in romaanse stijl gebouwd met een zadeldak. Geen torenspits, geen koepeltje, geen plat dak, neen, een kerk met een middeleeuwse toren met een zadeldak. Buiten Fryslân zie je ze nauwelijks. Ja, een enkele in Groningen, hier en daar een in Drenthe, in Limburg heb je er een paar, maar dat is het dan. Ik heb via desktop-research een inventarisatie gemaakt en ik kwam tot het indrukwekkende aantal van zevenenzestig zulke torens in Friesland. Regelmatig trek ik eropuit om deze te bezoeken en te fotograferen. Als een project, met als doel: de samenstelling van een fotoalbum met daarin alle Friese torens met een zadeldak, voorzien van een korte besc...