Replica?

De brand van de replica van het VOC-schip Prins Willim blijkt te zijn veroorzaakt door kortsluiting in het koelsysteem ?!

Hoeveel VOC-schepen zouden een elektrisch koelsysteem hebben gehad?

Amsterdamse overmoed

We gaan deze week gelukkig weer beginnen. Die ongein van een zomerstop heeft nu wel lang genoeg geduurd. Twee maanden geen voetbal, hoe verzinnen ze het!

Maar vanavond begint het weer: Eerst mag Twente zich laten uitschakelen voor de Champions League. Ik kan niet anders dan met enige lichte gêne op de ongetwijfeld hulpeloze verrichtingen van de sympatieke Tukkers wachten. Eerst mogen ze tegen Sporting Lissabon, en mochten ze dat overleven –wat dus buitengewoon onwaarschijnlijk is– dan mogen ze tegen Arsenal of zo. Kansloos dus. Maar toch ook wel weer een beetje leuk...

Maar het èchte werk, dat is natuurlijk de Eredivisie. Vanaf aankomend weekend.

Bij Ajax zijn ze natuurlijk weer vol vertrouwen. "Borst vooruit, koppies omhoog, wij zijn Ajax", de nieuwe trainer is nog maar nauwelijks bezig, of hij vertoont al van die rare Amsterdamse trekjes. Optimistisch gestemd maakt hij Suárez aanvoerder. En hoort hij diezelfde Suárez zeggen dat die er dit seizoen vijfentwintig gaat scoren, en dat aan het einde Ajax kampioen is.

Zouden die Amsterdamse verdedigers geitenkaas lusten?

Het is nog niet eens begonnen en het is al weer leuk.

Wapent U allen!

Joan Derk van der Capellen tot den Pol - Aan het Volk van Nederland (1781)

Dylan zong zijn mooiste liedjes toen hij kwaad was (Highway 61 Revisited), Contador maakte het verschil met de anderen (Verbier) toen hij kwaad was, Picasso maakte zijn meest indrukwekkende schilderij (Guernica) toen hij kwaad was. Boosheid is een geweldige inspiratiebron; het leidt tot topprestaties.

Dat blijkt ook voor politici te gelden; het is kennelijk van alle tijden. Meer dan 225 jaar geleden verscheen het pamflet Aan het Volk van Nederland. De schrijver bleef heel lang anoniem, en dat was ook wel begrijpelijk, want wanneer de machthebbers van die tijd erachter zouden zijn gekomen wie die schrijver was, dan zou die auteur hoogstwaarschijnlijk zijn "ingekort", dan zou zijn hoofd voor zijn voeten terecht zijn gekomen. Want het was niet zomaar een pamflet. De auteur was boos, en stak die boosheid niet onder stoelen of banken.

Het verschijnen van dit pamflet was de eerste keer in de Nederlandse geschiedenis dat het volk bij een politieke kwestie werd betrokken. Geïnspireerd door de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring was het een oproep aan het volk om de macht te nemen, macht waar dat volk volgens de toen geldende grondwet gewoon recht op had, maar die het wederrechtelijk was ontnomen. Door die vermaledijde Oranjes. En de boosheid van de auteur sloeg over op de lezers. Het volk werd ook boos en greep naar de wapenen.

In die zin miste het pamflet zijn uitwerking niet: het was het startsein tot de Bataafse Revolutie, die omwenteling in Nederland die uiteindelijk een einde maakte aan de absolute macht van de Stadhouder. Voor het echt zover was, dat duurde nog wel even -meer dan 65 jaar- maar het kwam er wel van. Aan Joan Derk van der Capellen tot den Pol hebben we veel te danken.

En het leuke is, dat pamflet is nog zeer leesbaar. Hier staat het. Ik heb ervan genoten.

Leve de republiek!

Van der Capellen is in later jaren verguisd. Nog in 1984 was er politiek oproer in de Tweede Kamer, waar toen een aantal partijen buitengewoon kleinzielig groot bezwaar aantekende tegen de herdenking van zijn tweehonderdste sterfdag. Terwijl deze man door het hele land geëerd zou moeten worden!

In de jaren negentig van de achttiende eeuw kreeg een Italiaanse beeldhouwer vanuit de Bataafse Republiek opdracht om een grafmonument voor Joan Derk te maken. Het was de bedoeling dat het in een kerk in Zwolle zou worden geplaatst. Dat monument kwam er, maar om allerlei ingewikkelde redenen is het altijd in Italië gebleven, ondanks dat het grotendeels betaald was. Het was Godfried Bomans die het in de jaren vijftig van de vorige eeuw in zeer deplorabele toestand aantrof in het park van de Villa Borghese in Rome. Daar staat het nu nog, in vier delen, ergens onder een afdak bij een schuurtje. Terwijl het een prominente plek in ons land meer dan verdient; op een mooi plein in Zwolle bijvoorbeeld. Of in Haarlem. Op de Botermarkt, of bij het nieuwe Ripperda-appartementencomplex, mooie plekjes genoeg.

Alle feiten keurig op een rijtje

Geert Mak, Jan Bank, Gijsbert van Es, Piet de Rooy, René van Stipriaan - Verleden van Nederland (2008)

Vorig jaar organiseerden de NPS en de VPRO samen een multimediaal geschiedenisproject: Verleden van Nederland. Een veeldelige tv-serie, een internetsite. En voor de bijbehorende verdieping was er dit geweldige boek. Om een bekende uitspraak over Bruce Springsteen te parafraseren: er zijn twee soorten mensen. Namelijk de mensen die van geschiedenis houden, en de mensen die dit boek nog niet hebben gelezen.

De samenstellers hebben er iets indrukwekkends van gemaakt. In acht hoofdstukken, keurig chronologisch gerangschikt, reizen we door de geschiedenis van ons land, van de prehistorie tot de moord op Van Gogh. Veel feiten en feitjes, maar altijd in een passende context. Leest heerlijk lekker weg.

Ik werd buitengewoon aangenaam getroffen door de slotalinea van het hoofdstuk over de Verlichting: "Burgers van het moderne Nederland mogen zich inmiddels als de erfgenamen van de Bataafse Revolutie beschouwen. Hun staat en het democratisch gehalte ervan is het product van twee grote omwentelingen: de Opstand in de 16e eeuw en de revolutie in de 18e eeuw. De eerste is gerealiseerd mede dankzij een Oranje, de tweede ondanks en zonder de Oranjes. Dit laatste heeft de publieke acceptatie van deze politieke ontwikkelingen in Nederland belemmerd, maar die zijn daarom niet minder waardevol." (blz. 318) Alsof de schrijvers vroeger van diezelfde leraren als ik les hebben gehad.

Ook erg aardig is de tekst over de totstandkoming van de NAVO. De eerste secretaris-generaal vatte de doelstellingen kernachtig samen: "To keep the Americans in, the Russians out and the Germans down".

Het is natuurlijk leuk om al die bekende en minder personen uit de Nederlandse geschiedenis voorbij te zien komen. Van de nomadische Trijntje, via Julius Civilis, Bonifatius, Geert Groote, Erasmus, Willem van Oranje, Johan van Oldenbarnevelt, Johan de Witt, Joan Derk van der Capellen, Daendels, Multatuli en Colijn tot Mansholt en Fortuyn. Om er maar een paar te noemen.

Het boek is prachtig geïllusteerd. Toen ik het voor het eerst in handen had, sloeg ik het willekeurig open en landde daarbij op een mooie foto van het gemaal Cruquius, dat hier anderhalve kilometer vandaan staat. Zoiets schept al direct een band.

Maar Haarlem komt er in het boek verder wel een beetje bekaaid vanaf. Ja, de Hollandse Kruistocht komt aan bod, de verovering van Damiate. En Teylers Museum komt even voorbij, ter illustratie van de 18e eeuw. Maar dat is het dan. Geen Lauwtje, geen Spaans beleg, geen Ampzing. Voor het verleden van Haarlem is Lennaert Nijgh's Haarlem bestaat niet een betere bron.

Tourbeschouwing: El Pistolero

Sterke winnaar van een prima Tour

De Tour 2009 zit erop; het is een leuke tour geweest. De beste man bergop, de beste man in de tijdrit, heeft gewonnen: Alberto Contador. Maar hij heeft er wel voor moeten fietsen, het ging niet vanzelf. Hij kreeg vanzelfsprekend tegenstand van de andere ploegen natuurlijk, maar hij moest ook intern bij de Astana's vechten voor zijn plaatsje. Ja, dat heb je wanneer je met Armstrong in de ploeg rijdt. Maar de vroom-katholieke Alberto was gewoon de sterkste, eigenlijk alleen Andy Schleck kon bergop de strijd aan.

Volgend jaar doet Lance ook weer mee ("ik kom sterker terug"), met zijn nieuwe ploeg RadioShack. Contador doet dan hopelijk ook weer mee, maar dan in een andere ploeg. En met mannen als Wiggins, Klöden en natuurlijk de Schleckjes wordt het ongetwijfeld weer een mooie ronde. De Tour de France is niet kapot te krijgen.

Op 3 juli 2010 in Rotterdam gaan we weer verder. Beetje jammer voor Aboutaleb dat-i vandaag Sarkozy niet de hand heeft kunnen drukken.

U2 Amsterdam Arena 21 juli 2009

Dinsdagavond naar het 2e concert van U2 geweest in de Amsterdam Arena. VERY IMPRESSIVE!!!!!!! Maar het duurde wel even voordat we in the mood kwamen. Waren toch wat in mineur stemming omdat het podium niet in het midden stond van de arena, nu was het toch niet helemaal 360 graden. De vakken achter het podium hebben toch voor 85% tegen de ruggen van Bono en de boys aangekeken.

Verder had ik niet verwacht om op de 2e ring te zitten voor fucking 90euro.......de een na duurste kaarten en dan zit je nog ver weg............maar goed ondanks deze "tegenslagen" was het een top avond!

Snow Patrol begon om 2000 uur aan een prima set om de tent los te krijgen. Blijft een goede band met ondertussen aardig wat hits dus de stemming zat er goed in. U2 begon om 2130 en speelde zeker niet op safe en opende met 4 nieuwe songs. Breathe is niet de meest dampende openingsong maar iedereen deed gelijk goed mee! De productie van deze tournee is echt GEWELDIG. Heb ondertussen toch al heel wat concerten gezien maar qua productie was dit echt overweldigend. Check mijn filmpjes op You Tube (zoek Earring72 voor alle filmpjes en you know what I mean. http://www.youtube.com/watch?v=sZgdhZ-a28Y)

Het podium, de effecten en de videowall......wow, wow.....WOW!!!!! Tevens hadden ze de setlist t.a.v. de vorige avond lekker omgegooid en kregen we zelfs 3 tourpremieres en een van mijn favoriete songs, Elevation en het geweldige Bad. Ook leuk was dat er 2 akoustische songs gedaan werden. Bono en The Edge deden samen Desire en Stuck in the moment (met een ode aan Michael Jackson).

Uiteraard kregen we ook allemaal de nodige boodschappen mee over Hoop, liefde en vrede maar na zo'n spektakel kon dat preken allemaal prima :-) Na 2 uur en 5 minuten spelen was het afgelopen. Geweldige setlist, imposant podium, mooie lichteffecten, het beste geluid wat ik ooit in de Arena heb gehoord en vooral een geweldig energiek en strak spelende U2. Na 30 jaar is het nog steeds een super band en momenteel de enige koningen van de stadion rock!!!!!! The Rolling Stones hebben hun plaats moeten afstaan.......

We want more.........................keep on rocking.......

Check my video: Vertigo (complete song)

U2 - 2π

---

20:05
We zijn binnen. Mega-podium, wow! Alleen erg jammer dat dat podium niet in het midden staat. Sucks. Nu zitten we er nog ver vandaan. En voor dit geld had ik ook niet verwacht op de tweede ring te zitten. ;-(
Maar gaat zeker cool worden. Snowpatrol begint. Geluid is redelijk. Let's rock!

01:10
Wow, geweldig concert! VERY IMPRESSIVE! Drie tourpremières in de setlist. Goed publiek en top geluid. We want more.

---

Twee avonden speelde U2 in de Amsterdam Arena. Als onderdeel van de 360°-tour, Ik ben niet geweest, maar vele anderen natuurlijk wel. Maandagavond waren Isis en Felix erbij, en gisteravond Baba O'Riley. Blijkt toch wel een indrukwekkend optreden te zijn geweest.

Setlist 20 juli
Breathe – No Line on the Horizon – Get on Your Boots – Magnificent – Beautiful Day – Mysterious Ways – I Still Haven’t Found What I’m Looking for – Angel of Harlem – In a Little While – Unknown Caller – The Unforgettable Fire – City of Blinding Lights – Vertigo – I’ll Go Crazy if I Don’t Go Crazy Tonight – Sunday Bloody Sunday – Pride (In the Name of Love) – MLK – Walk On – Where the Streets Have no Name – One [encores] Ultraviolet – With or Without You – Moment of Surrender

Setlist 21 juli
Breathe – No Line on the Horizon – Get on Your Boots – Magnificent – Beautiful Day – Elevation – Desire – Stuck in a Moment You Can't Get Out Of – One – Until the End of the World – City of Blinding Lights – Vertigo – I'll Go Crazy if I Don't Go Crazy Tonight – Sunday Bloody Sunday – Pride (In the Name of Love) – MLK – Walk On – Where the Streets Have no Name – Bad [encores] Ultraviolet – With or Without You – Moment of Surrender

Mannen op de maan

"From now on we live in a world where man has walked on the Moon." Het was maandagmorgen 21 juli 1969 en ik zat in onze tuin achter het huis in een Hillegomse straat. De buurman stak zijn hoofd over de heg en vroeg aan mijn pa of hij het die nacht op tv gezien had, de landing op de maan. Die buurman fluisterde; dat was natuurlijk omdat hij van nogal christelijke huize was en op die voorafgaande zondagavond eigenlijk helemaal geen tv mocht kijken van zijn geloof. Maar hij had het stiekem wel gedaan.

Ik had het niet gezien. Wie plant zoiets nou midden in de nacht! En bovendien, wat was er nou zo bijzonder aan? De Amerikanen en de Russen waren al mijn hele leven bezig met ruimtereizen, zo lang als ik me kon herinneren waren er al raketten de ruimte ingestuurd. Ik kende alle namen van alle astronauten en kosmonauten, inclusief de data en namen van hun missies uit mijn hoofd. Ik had plakboeken vol met foto's. Dit was dan weliswaar de eerste keer dat er mannen op de maan stonden, maar er zouden er heus nog wel meer volgen. En plaatjes kijken en boeken lezen was veel spannender dan tv kijken. Die tv-uitzendingen waren namelijk in één woord vreselijk! Wat duurde dat allemaal lang! Die Amerikanen vonden kijken naar een schaatswedstrijd over 10 kilometer saai? Nou, dan moest je eens kijken naar een Apollo-uitzending! Er gebeurde gewoon urenlang helemaal niks. Volgens mij is de uitdrukking "kijken naar gras dat groeit" in juli 1969 ontstaan.

Die eerste live-beelden vanaf het oppervlak van de maan zijn door naar schatting 800 miljoen mensen bekeken. Dat is veel. Maar wanneer je je bedenkt dat onlangs de memorial van Michael Jackson door meer dan twee miljard mensen live is gezien, dan heb je het perspectief ongeveer te pakken.

Even voor de goede orde: die eerste stap van een man op de maan was dus op maandag 21 juli 1969. Niet op de twintigste, zoals de Amerikanen ons willen doen geloven. "That's one small step for man, one giant leap for mankind", waren natuurlijk Neil Armstrong's woorden, die hij uitsprak op 21.7.1969 om 02:39 UTC.

Maar Neil was natuurlijk niet de eerste. Die eerste was namelijk Kuifje! In de boekenkast op mijn kamer had ik dat al bijna stukgelezen stripboek. Daarin stond het hele verhaal al. Spannender, in een veel hoger tempo, in mooiere kleuren.

En, om het nog eens in een iets ander perspectief te plaatsen: op die voorafgaande zondag had Eddy Merckx zijn eerste Tour de France winnend afgesloten. In de jaren daarna zou hij nog vier keer de Tour winnen. Het gekke is: dat Eddy Merckx vijf maal de Tour heeft gewonnen, dat weet -bijna- iedereen. Uit het hoofd. Maar om uit te zoeken wat het aantal geslaagde Apollo-missies naar de maan is geweest, daar heb je toch echt wikipedia voor nodig (het waren er zes).

En om de parallel met het wielrennen nog even door te trekken. Tim Krabbé schreef in De renner "Er is geen slechtere manier om een wielerkoers te volgen dan door daaraan deel te nemen." Evenzogoed geldt: "Er is geen slechtere manier om een maanreis te volgen dan door door ernaar te kijken op tv." Zo'n reis maak je het beste in je fantasie, in je dromen.

Tourbeschouwing: Jan Achteran

Het is me wat met die Nederlanders in de Tour; het wordt met het jaar droeviger. Dit jaar moeten we het hebben van de anti-held aller anti-helden: Kenny van Hummel.

Kenny is een puike sprinter, eentje om rekening mee te houden. Hij is een beetje een cowboy in de spurt, hij heeft daardoor weinig vrienden in het peloton, en daar trekt-i zich lekker niks van aan. Kenny gaat zijn eigen gang. Maar Kenny kan niet zo goed klimmen. Zodra de weg een beetje omhoog loopt moet-i lossen. En dan in zijn eentje de rest van de etappe rijden, eenzaam, vechtend tegen de tijdslimiet, elke etappe weer; het is op het genante af. Maar hij haalt er wel veel publiciteit mee; tot zelfs een artikel met foto in de New York Times!

Zijn doorzettingsvermogen is bewonderenswaardig. Maar het heeft natuurlijk weinig met een Tour de France te maken. Wij denken dat morgen, wanneer het peloton een flink aantal "overs" gaat maken, Kenny's laatste dag achter het peloton zal zijn. Omdat-i dan te laat zal binnenkomen. Het is nu mooi geweest.

Van Hummel als de Nederlandse Antonio Gómez.

Hello Spaceboy

Space Oddity - David Bowie (1969)

Vandaag op de kop af veertig jaar geleden, een zeer historische gebeurtenis: de carrière van een nog jonge en totaal onbekende Engelse popmuzikant kreeg een enorme boost. De BBC besteedde op de telly natuurlijk erg veel aandacht aan dat maanreisje van de Apollo 11, en die vele programma's begonnen en eindigden steeds weer met dat leuke toepasselijke liedje over die astronaut die lekker in zijn raketje, de Major Tom, zat en niet meer terug naar de aarde wilde. Dat liedje werd door al die airplay een enorme hit, en a star was born: David Bowie was in business.

Van Neil Armstrong, Buzz Aldrin (en hoe heette die derde ook alweer?) hebben we bij wijze van spreken nooit meer iets gehoord na die trip, maar David Bowie is niet meer weg te denken uit ons collectieve cultuurgeheugen. Waar zouden we zijn zonder Major Tom?

Bij gelegenheid van het veertigjarig jubileum van Space Oddity wordt er vanavond op de tv over de hele wereld aandacht besteed aan dat maanreisje. En ook speciaal voor de gelegenheid is er in een feestelijke editie een digitale EP-versie uitgebracht van het liedje. Downloadable. Vier wat afwijkende versies, maar die kenden we al. Maar ook, en dat is het meest bijzondere, de acht tracks waarop de individuele instrumenten en zang ooit in de studio zijn vastgelegd. Dus de drum en basgitaar apart, de 12-snarige gitaar apart enzovoort. En dan is het de bedoeling dat je ook nog speciale software (iKlax) downloadt waarmee je die acht tracks naar eigen inzicht kan mixen en masteren.

Dat heb ik natuurlijk gedaan. En het resultaat is erg aardig. In de eerste plaats is het al verrassend dat het allemaal gewoon werkt. Is wel wat gedoe met product codes en activation codes en zo, maar goed, wanneer je daar doorheen bent, dan is dat het ook en kun je lekker aan de slag.

Dan kun je lekker als engineer en als producer zelf aan de knoppen draaien. Bas wat harder, strijkers helemaal weg. Hier wat extra echo, daar wat meer gitaren. En ik kan je zeggen: dat valt nog helemaal niet mee! Die Gus Dudgeon heeft toendertijd een prima job geklaard.

Binnenkort in dit space theater: Space Oddity [Franz' mix]. Gratis downloadable.

Tracks:

Space Oddity [mono single edit] - Space Oddity [US mono single edit] - Space Oddity [US stereo single edit] - Space Oddity [1979 re-record] - Space Oddity [bass and drums] - Space Oddity [strings] - Space Oddity [acoustic guitar] - Space Oddity [mellotron] - Space Oddity [backing vocals, flute & cello's] - Space Oddity [stylophone & guitar] - Space Oddity [lead vocal] - Space Oddity [main backing vocal including countdown]

Fury Noir
Don't follow leaders, watch your parking meters

Jarig

----- Original Message -----

From:	Oscar
To:	Broes
Sent:	Sunday, July 19, 2009 12:45 AM
Subject:	jarig

Ha broer Broes,

Jij ook gefeliciteerd hé.
Is het nog vol te houden op die flat? Jammer dat je niet naar buiten kan. Ik ben de hele dag de hort op, want die mollige baasjes hier zijn strontvervelend.
Ze trekken altijd mijn moeder (die muts) voor. Ik mag nooit eens wat...

Van onze andere broers Mho en BanBam verneem ik weinig.
Die leven op stand hé. Wij Schalkwijkers zijn te min.

Groetjes daar; ik ga even slapen.
Oscar

----- Original Message -----

From:	Broes
To:	Oscar
Sent:	Sunday, July 19, 2009 10:46 AM
Subject:	jarig

Hi Oscar,
Hoe is-tie? Van harte jongen met onze derde verjaardag – wat vliegt de tijd. Weet je nog, drie jaar geleden, toen we ter wereld kwamen? Wat een circus was dat.
Ga je nog wat leuks doen vandaag?
Een fijne dag gewenst.
Zie je trouwens die Bam Bam en die gast die ze ooit Ramses noemden -toen die zijn ballen nog had- nog wel eens?
Groetjes,
Broes

Tourbeschouwing

We zijn twee weken onderweg in de Tour. En is het leuk? Ja en nee. Ja, want in de etappes tot nu toe zagen we een aantal aantrekkelijke finales. Spectaculaire masssasprints, sterk gereden ontsnappingen. Ploegentactiek speelt een dominante rol. Maar het algemeen klassement is al twee weken een saaie aangelegenheid. Na zeven dagen Cancellara in het geel en een gele Nocentini-week snakken we naar échte strijd om de Gele Trui.

De Regenjas vestigt alle hoop op de etappe van vandaag, de eerste Alpenrit, naar Verbier. Vandaag wil hij geen nobody's vooruit zien rijden; vandaag moeten de echte knallers knallen! Willen de heren Schleck, Menchov, Evans, Vandevelde, Contador, Sastre en Armstrong zich svp melden?

---

Naschrift, Teletekst meldt:

Contador steekt lont in kruitvat

Alberto Contador is de nieuwe leider in de Tour. De Spanjaard van Astana liet in de vijftiende etappe, op de slotklim naar Verbier, de andere favorieten naar adem happen met een verschroeiende demarrage en reed de concurrentie aan gort.

Tien man, onder wie Raborenner Flecha, hadden vanaf km 75 op kop gereden, tot de voet van de laatste col. Op die 8,8 km lange klim werden ze weer ingelopen.

Contador sloeg toe met nog vijf kilometer voor de wielen. Hij reed in hoog tempo weg bij de andere favorieten. Andy Schleck kwam na driekwart minuut als tweede binnen, gevolgd door Nibali. Armstrong kreeg een flinke knauw te verwerken; de Amerikaan eindigde op anderhalve minuut als negende.

---

Wat een fraaie finale! Ploeg tegen ploeg (Saxobank v Astana), man tegen man. En met z'n allen tegen de zwaartekracht. Het heeft even geduurd, maar uiteindelijk was het zover: de Regenjas zat een half uur op het puntje van zijn stoel: fantastische topsport.

De ontwerper

Klassieke albums zijn natuurlijk klassiek vanwege de muziek die erop staat. Maar ook wel een beetje vanwege de hoes waarin ze werden gepubliceerd. Hoesontwerpers hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de mate waarin die albums klassiek zijn geworden. Zo eind jaren zestig begin jaren zeventig was de Amerikaan Tom Wilkes een ontwerper die zijn steentje heeft bijgedragen.

Vandaag werd bekend dat die hoesontwerper vorige maand is overleden. Aan hem hebben we vele ikonen van de popmuziek te danken. Hierboven een kleine selectie.

Melkkoe

Het is niet alleen dat Neil Young onze bankrekening plundert met zijn Performance Series en met de Archives Series, nu is er weer een nieuwe serie bijgekomen: gisteren zijn de eerste vier uitgaves verschenen van de Original Release Series, de nummers 01 t/m 04:

• Neil Young
• Everybody Knows This is Nowhere
• After the Goldrush
• Harvest

Uitstekend geremastered en uitgegeven als hdcd (24bit). Dus vergelijkbaar met de Greatest Hits cd van een paar jaar geleden. Die Greatest Hits was qua tracklist niet zo interessant, maar qua geluid was-tie dat wel. Dat klonk allemaal prima! Dat geldt dus ook voor deze Originals. En qua artwork ook geweldig, handgeschreven teksten, en zo.

Wat mij betreft de winnaar van de drie series.

Ik denk dat ik de Archives Series aan me voorbij laat gaan. Maar deze Original Series waarschijnlijk niet. Neil Young is natuurlijk niet gek. De inhoud van de Archives-box zal namelijk ook als individuele uitgave worden uitgebracht, onder de noemer van de Performance Series. Dus niet alleen die cd’s die al dubbel waren, maar ook de rest van de box. Een mooie gelegenheid om de krenten uit de Performance-pap te vissen.

De republikeinse feestdag

14 juli, le quatorze juillet, nationale feestdag in Frankrijk. Vanwege iets als de Franse Revolutie, bestorming van de Bastille. Of zo. Veel meer weten we er niet van.

Dat die Franse Revolutie niet alleen een Franse revolutie, maar in feite een Europese revolutie was, dat zijn we kennelijk een beetje vergeten. Europa is niet erg populair en geschiedenis is niet sexy. Het Franse volk maakte een einde aan de absolute monarchie, koning Lodewijk XVI werd een kopje kleiner gemaakt, Frankrijk werd een republiek. En er kwam een einde aan de nog middeleeuwse maatschappelijke feodale structuren. De macht verschoof, van adel en kerk naar de burgerij.

Ook in onze contreien was het in die tijd onrustig. Binnen de Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden hadden we dan weliswaar geen koning, maar dan toch wel een Stadhouder die zich gedroeg als koning. Willem V, lekker ventje. "Hij was een stevige drinker, liep mank en miste waarschijnlijk één of twee voortanden, nadat hij van zijn paard was gevallen." Niet bepaald een licht, maar wel de min of meer absolute baas in de Republiek. Nadat het volk in Parijs de macht had overgenomen, kreeg je ook opstand binnen de Republiek: de patriotten wilden van die Oranje af. En er waren er natuurlijk ook die belang hadden bij de status quo, en dat waren de orangisten. Het liep uit op een burgeroorlog, die pas na ingrijpen van het Franse leger (Pichegru) kon worden beëindigd: de Bataafse Revolutie.

Het gekke is, op school heb ik daar weinig over te horen gekregen. Op de een of andere manier is dit een moeilijk thema voor het katholieke onderwijs. Want aan welke kant ga je staan? Aan de kant van de patriotten? Da's een beetje moeilijk, want die Oranjes zijn toch onaantastbaar. En die patriotten die hadden toch onze republiek aan de Franse bezetter verkwanseld. Een soort NSB-ers avant la lettre. Aan de kant van de orangisten dan? Maar dat waren die gereformeerde lui die het volk eronder wilden houden! RK-politiek niet zo correct. Mijn docenten hebben dit dilemma altijd strategisch benaderd door deze episode in onze vaderlandse geschiedenis immer over te slaan. "Jongens, we waren vorige keer tot bladzijde 65 van het boek gekomen, we gaan nu verder vanaf bladzijde 93". Zo doe je dat.

De tegenstelling tussen protestanten en katholieken, een fundament onder onze verzuilde maatschappij, heeft lang bestaan. In de jaren zeventig van de vorige eeuw had ik een hervormd vriendinnetje. "Jullie katholieken, jullie hebben toen in Rome de eerste protestanten voor de leeuwen gegooid." Het subtiele onderscheid tussen roomsen en Romeinen was kennelijk in de nuances van het hervormde onderwijs verloren gegaan. Deze verkering kón geen lang leven beschoren zijn, tegen zoveel opgekropte cumulatieve frustratie is geen relatie bestand. Wat dat betreft mag het een wonder heten dat in dezelfde periode de KVP, de AR en de CHU samen opgingen in wat we nu kennen als het CDA. Die AR, de anti-revolutionaire partij, heette overigens niet zomaar anti-revolutionair. Ze waren tegen de revolutie. Welke revolutie? Laat dat nu de Franse/Bataafse Revolutie zijn! Het CDA is de erfgenaam van de orangisten in de Republiek, conservatief tot op het bot.

Dat laatste decennium van de achttiende eeuw ligt heel ver achter ons. Zo ver dat velen menen geen politiek of moreel standpunt meer te hoeven innemen. Net als mijn docenten van vroeger doen ze alsof dat er niet toe doet. Terwijl dat er volgens mij wel degelijk toe doet.

Met de Fransen roep ik het uit: vive la république!

Giraf in Zwartewaal

Tineke Rodenburg uit Zwartewaal schrok niet toen zich dinsdag een giraf op het erf meldde. Wel was Rodenburg erg boos dat het wel een uur duurde voordat het circusdier was verwijderd. "Iedereen komt maar op mijn erf en de politie doet niets." Het dier was maandagavond ook al langs geweest. De giraf had de benen genomen uit een circus dat even verderop in het dorp op Voorne-Putten de tenten heeft opgeslagen. "Het is een rare gewaarwording maar geen reden om bang te zijn", laat Rodenburg weten. "Hij wil gewoon zijn vrijheid." Een medewerker van het circus nam de giraf beide keren mee naar de eigen, voorlopige behuizing. Rodenburg verwacht niet opnieuw bezoek, al geeft het circus nog tot en met zondag voorstellingen.

Het komkommerdierenseizoen is weer begonnen.

Gezellig kamperen

El en ik hebben jarenlang gekampeerd. Met een caravan. Niet zo'n sleurhut voor achter de auto, nee, zo'n stacaravan op een vast eigen stekkie op een camping. Eerst op een camping in Wekerom, later op een camping in Noord-Brabant. Zo tussen mei en september gingen we er bijna elke vrijdagavond heen, om er tot zondagnamiddag te blijven. Niks mis mee, hartstikke leuk. Hond mee, kleinkind mee, gezellig. En je ontmoet nog eens interessante mensen.

Naast ons dat stel waarvan de man zijn vrouw regelmatig alle hoeken van de caravan liet zien. Hij kon altijd allerlei spulletjes voor je "regelen". Schuin tegenover ons een moeder met haar dochter en zoontje, en die moeder had elke twee weken een andere vent bij zich. Tegenover ons dat aardige wat oudere stel uit Vlaardingen, waarvan hij zijn leven lang op de vleeswagen had gezeten, totdat zijn hart niet meer wilde meewerken. En dan daar weer naast dat jonge stel uit Rotterdam dat van het ene op het andere moment spooorloos was, en waar toen in het verlaten schuurtje een heleboel gestolen fietsen bleken te staan. Iets verderop langs het pad had je dan die twee oude mensen die in hun caravan elk hun eigen tv hadden, met elk hun eigen satellietontvanger.

Gezellig.

Op die camping, Fort Oranje bij Rijsbergen, is vandaag een grote inval gedaan. Ook gezellig.

Forever Young

Simon Vinkenoog was een bijzondere man. Energiek. Onnavolgbaar welbespraakt. En Dylan-fan van het eerste uur. Tot op het laatst was hij enthousiast, positief gestemd, ondanks zijn ziekte. Zijn weblog is aangrijpend.

Een mysterieus motorongeval

Op 29 juli 1966, het gebeurde op een vrijdagochtend in de buurt van Woodstock NY, eindigde het jaar van de klassieke popsingle. Abrupt. Het jaar dat begon met een klap op een snare-drum eindigde ook weer met een klap: Bob Dylan viel van zijn motor.

Dylan: exit

Over Bob Dylan zijn boekenkasten vol geschreven. Biografieën te over. Maar dat ongeluk met die motor, tsja, dat blijft in nevelen gehuld. Was het een echt ongeluk? Maar waarom was er dan geen politierapport? Was Dylan écht gewond? Maar waarom is hij dan niet met een ambulance naar het dichtsbijzijnde ziekenhuis gebracht? Of was het een afleidingsmanoeuvre en zat hij een tijdje in de rehab, om af te kicken van de speed of van heroine? Dylan zelf heeft er later weinig over verteld: "Truth was that I wanted to get out of the rat race". Het zal wel altijd een raadsel blijven. Maar feit is dat Dylan twee maanden uit het zicht was. Al zijn afspraken afgezegd. Buiten bereik voor de pers en de fans. Geen zomer- en herfsttoernee.

Feit is ook dat Dylan van het ene op het andere moment zijn life in the fast lane vaarwel zei: hij trok zich terug met vrouw en kinderen in zijn huis in Woodstock en deed een tijd lang heel erg weinig. In de kelder van dat huis richtte hij een studio in, af en toe kwamen zijn vriendjes van The Band langs en dan speelden ze wat. Het zou drie jaar duren voor hij weer voor publiek op een podium zou klimmen (Isle of Wight, 1969).

The Beatles: studio years

Terwijl Dylan van zijn motor viel, toerden The Beatles door de VS. Een paar dagen later zouden ze hun laatste optreden doen, in San Francisco. Niet alleen het laatste optreden van deze toer; het zou hun allerlaatste optreden voor betalend publiek ooit zijn. Ook hen was het toeren allemaal te veel geworden. Ze gingen later die maand de studio in, om Sgt. Pepper's op te nemen. En ze zouden bij wijze van spreken die studio niet meer uitkomen: het begin van the Studio Years.

Rolling Stones: de weg kwijt

En hoe stond het ervoor bij de andere hoofdrolspelers? De Rolling Stones onderzochten nieuwe wegen. Na hun 1966-VS-toer zouden ze daar drie jaar niet meer optreden. Hun elpee's uit de tijd zijn nogal wat je zou kunnen noemen experimenteel. In toenemende mate: op Aftermath (1966), Between the Buttons (1967) en vooral Their Satanic Majesties Request (1967) horen we van alles, maar slechts zelden rock 'n roll. Pas in 1968 zouden ze terugkeren naar het format waar ze groot mee geworden waren, en dat hen de titel the greatest rock and roll band on earth bezorgde.

Kinks: opgesloten op hun eiland

Ray Davies en The Kinks toerden ook niet veel. Ray concentreerde zich op het schrijven van liedjes waarin hij vaak de Engelse middle-class op de korrel nam. Popliedjes. Met veel succes (Waterloo Sunset, Lola). Tot in de jaren zeventig zouden The Kinks hit na hit hebben. Maar hun succes was vooral Europees: de doorbraak in de VS kwam er nooit. The Kinks hebben vooral daardoor nooit de status kunnen bereiken van hun concollega's uit de British Invasion-periode.

Brian Wilson: het lachen vergaan

En tenslotte, ver weg in Los Angeles, zat Brian Wilson met de handen in het haar. Hij was na Pet Sounds aan een nieuw project begonnen, zijn missie was het realiseren van wat hij noemde een teenage symphony to God. Dat project, Smile, mislukte faliekant. Te complex, te ambitieus, en te veel lsd. Wilson stortte volledig in en zou de volgende veertig jaar als een zonderling een teruggetrokken leven leiden, een psychisch wrak.

Navolgers

En zo kwam plotseling het einde van die klassieke single-periode. De hoofdrolspelers hadden zo hun issues, er kwam ruimte voor een volgende generatie van liedjesmakers. Vooral navolgers. In Nederland hadden we The Golden Earrings, die zich in die tijd vooral lieten inspireren door The Kinks, en Q65, die voornamelijk naar The Rolling Stones luisterden. Uit Engeland kwamen nieuwe namen overwaaien: Who, de Jimi Hendrix Experience, The Small Faces, Cream, Yardbirds. Veel stevig gitaarwerk. En ook de wat zoetsappiger liedjes van Herman's Hermits, Cat Stevens, The Hollies, Manfred Mann waren hier erg populair. En dan zouden we vanaf 1967 de afdeling Bombast groot zien worden: Procol Harum, Moody Blues legden de basis voor de prog-rock van de jaren zeventig.

In Amerika was het wat popmuziek betreft stil. Alleen aan de westkust gebeurde iets interessants. Zanger/gitarist Roger McGuinn van The Byrds legde zich toe op het spelen van Dylan-liedjes in arrangementen die klonken als The Beatles. En daarmee creëerde hij een nieuw genre in de popmuziek: de country-rock. Een stijl die jaren later door Eagles (een eagle is de vergrotende trap van een birdie) vervolmaakt zou worden. En dan was daar die eerste elpee van de Mothers of Invention, Freak Out. Frank Zappa experimenteert, rock als kunstvorm, niet echt iets voor de hitlijsten. Die stilte zou pas in de zomer van 1967, de summer of love, oorverdovend wreed worden verstoord. Bijna tegelijkertijd kwamen de debuut-albums uit van de Doors, van Jefferson Airplane, van de Velvet Undergound. Nieuwe ronde, nieuwe kansen, nieuwe hoofdrolspelers.

In de Top 40 braken magere tijden aan. Na een (bijna) ononderbroken serie nummer 1-hits van grote klassieke waarde, zien we vanaf augustus 1966 ook weer suffe liedjes aan de top verschijnen. Nederlandstalig (Dans je de hele nacht met mij, De Bostella, Mien waar is mijn feestneus), gladde pop (No Milk Today, I'm a Believer, Puppet on a String, heel veel Bee Gees), steeds minder vaak onderbroken door echte klassiekers, al waren die er nog wel.

En dat allemaal omdat nadat Dylan van zijn motorfiets kukelde. Of toch niet?

Ik moet wel toegeven dat dit me toendertijd allemaal een beetje ontging. Ik was negen en had andere dingen aan mijn hoofd. Breuken bijvoorbeeld, en Telstar. Batman- en Thunderbirds-plaatjes verzamelen, dat werk dus. Muziek werd pas wat later mijn ding; en toen was alles al anders.

Zingen vanuit de praatstoel

Storytellers - David Bowie (2009)

Het zijn zware tijden voor de fans van David Bowie. De man is ermee opgehouden na zijn hartaanval in de zomer van 2004. Geen tournees meer, geen nieuw werk, niks. We moeten het sindsdien doen met heruitgaven van oude albums, met nieuwe compilaties van oud werk, met mash-ups. Allemaal welkom natuurlijk, maar toch.

Sinds deze week ligt er weer zo'n "nieuw" album in de winkels. Deze keer eentje van tien jaar geleden. Op 23 augustus 1999 gaf Bowie voor het eerst sinds bijna twee jaar weer eens een volledig optreden, in een exclusieve sessie in de Manhattan Center Studios in New York voor MTV's VH1's Storytellers. Dat was vlak voordat het "hours..."-album zou uitkomen. Bowie speelde enkele liedjes van dat nieuwe album (Seven, Survive), een paar van zijn overbekende hits (Life on Mars?, China Girl), maar ook enkele liedjes die hij uit de diepste krochten van zijn oeuvre had opgediept. Wat te denken van Can't Help Thinking About Me, een song uit 1965, die hij na 1967 nooit meer live had gespeeld! Bowie was in vorm, en volledig op zijn gemak. Tussen de liedjes door vertelde hij honderduit; het was per slot van rekening voor Storytellers. Hij was ontwapenend charmant, openhartig en grappig. Hij haalde herinneringen op aan Marc Bolan, aan Steve Mariott, aan zijn tijd met Iggy Pop in Berlijn.

Bowie vertelt onder andere over één van zijn eerste optredens als Ziggy Stardust, ergens in het noorden van Engeland. Een toilet? 'Daar, op het einde van de gang, zie je daar die wasbak? There you go.' Bowie protesteert omdat hij niet in die wasbak wil plassen, maar daar heeft de baas van de tent weinig begrip voor: 'Look son, if it's good enough for Shirley Bassey, it's good enough for you.'

Er circuleerden natuurlijk al bootlegs van dit optreden, maar dit is toch the real thing. Hij had een prima band bij zich. Het werd een gedenkwaardig optreden; het zou de laatste keer zijn samen met zijn gitarist / long-time collaborator Reeves Gabrels (dat is die kale met die zonnebril). De andere gitarist in de band was Mark Plati, die heel kort hierna ontslag zou nemen om bij Robbie Williams te gaan spelen.

In oktober 1999 werd het (in ge-edite vorm) in de VS op tv uitgezonden. En nu is dat optreden voor iedereen beschikbaar. Op cd en op dvd. De cd heeft acht liedjes, de dvd heeft er vier meer. De dvd heeft drie geluidstracks: stereo, Dolby Digital 5.1 en een DTS 5.1. En het klinkt allemaal super! Er is nogal wat live-materiaal van Bowie beschikbaar, maar dit is één van de beste; eigenlijk alleen overtroffen door het optreden in het BBC Radio Theatre van 27 juni 2000 (de bonus-disc van de Bowie at the Beeb-cd's).

Met dergelijke uitgaves zijn zware tijden ineens veel minder zwaar.

De band

David Bowie (zang / gitaar) - Reeves Gabrels (gitaar) - Mark Plati (gitaar) - Mike Garson (keyboards) - Gail Ann Dorsey (basgitaar) - Zachary Alford (slagwerk)

Tracklist:

cd: Life on Mars? - Rebel Rebel - Thursday's Child - Can't Help Thinking About Me - China Girl - Seven - Drive-In Saturday - Word on a Wing

dvd: Life on Mars? - Rebel Rebel - Thursday's Child - Can't Help Thinking About Me - China Girl - Seven - Drive-In Saturday - Word on a Wing
bonus: Survive - I Can't Read - Always Crashing in the Same Car - If I'm Dreaming my Life

Fury Noir
Don't follow leaders, watch your parking meters

Zonnig

Sunny Afternoon - The Kinks

Na The Kinks (Dedicated Follower of Fashion), The Beach Boys (Sloop John B), The Rolling Stones (Paint it, Black) en The Beatles (Paperback Writer) waren The Kinks weer aan de beurt: op 16 juli, de dag dat Jan Janssen in Briançon voor het eerst de gele trui veroverde -om de dag erop op weg naar Turijn de Tour te verliezen-, kwam Sunny Afternoon op 1 in de Nederlandse top 40. Vrolijke zomerse Britse folk-rock van de bovenste plank. Natuurlijk ook weer geschreven door Ray Davies.

Op het filmpje zie je de mannen lekker play-backen .... in de sneeuw!

Hoe klassiek kan een popsong zijn?

De invloed van The Kinks, of eigenlijk van liedjesschrijver Ray Davies, op de ontwikkeling van de Britse popmuziek kan moeilijk overschat worden. Pete Townshend, Paul Weller noemen hem als hun grote voorbeeld, idem de brit-pop bands van de jaren negentig (Oasis, Blur), en vandaag de dag Franz Ferdinand en The Killers en noem ze maar op, allemaal zijn ze schatplichtig.

Sunny Afternoon zou vier weken bovenaan in de top 40 blijven staan.

Voorgerecht met bas

Paperback Writer - The Beatles

Na een korte pauze in het begin van 1966 begonnen The Beatles in april aan de opnames van wat hun volgende album zou worden: Revolver. En net als bij hun vorige elpee werd de single apart uitgebracht. Maar deze keer niet tegelijkertijd: eind mei lag Paperback Writer al in de winkels; Revolver zou pas in augustus verschijnen.

The Beatles hadden wel weer een nieuwigheidje: speciaal voor tv, een video-clip! De eerste in de popgeschiedenis. Na Dylan's Subterranean Homesick Blues dan. Maar The Beatles hadden dan wel de primeur van de eerste video-clip in kleur.

Paperback Writer is een geweldige song, gedragen door Paul's basgitaar. Om een steviger basgeluid te krijgen, speelde hij tijdens de opnames niet op zijn vertrouwde Hofner-bas, maar op een nieuwe Rickenbacker 4001 (foto). En met plectrum, zoals het natuurlijk hoort. Met allerlei trucs (speakers als microfoon gebruiken en zo) klonk het zoals Paul en John vonden dat een basgitaar moest klinken. (In het filmpje zie je hem overigens nog wel met zijn Hofner). Een echte klassieke popsong. En een veelbelovend voorgerecht voor het later te verschijnen Revolver.

Vanaf 2 juli stond Paperback Writer twee weken op de bovenste plaats in de Top 40.

In de categorie trivia: op het hoesje van de single staan fotootjes van McCartney, Harrison en Lennon waarop ze alledrie linkshandig gitaar spelen. Van McCartney is dat natuurlijk bekend, maar van die andere twee?! De foto's van Lennon en Harrison zijn ongetwijfeld gespiegeld. Wie bedenkt zoiets?

Zwarte Cheshirekat

Paint it, Black - The Rolling Stones

Ook The Rolling Stones sloegen een nieuwe weg in. Alleen, ze wisten niet zo goed waarheen; een klassieke ontmoeting met de Cheshire Cat. Op hun elpee Aftermath, opgenomen in de VS in december 1965 en in maart van het jaar erop, horen we de jongens experimenteren met muziekinstrumenten, met arrangementen, met de liedjesstructuren zelf. Steeds verder weg van de R&B waar ze ooit mee begonnen. Het album kwam uit op 15 april. Tegelijk met de single, die dus net als bij de Beatles niet op de elpee zelf staat. Paint it Black was die single, en het werd een enorme hit.

Meest opvallend is natuurlijk Brian Jones met zijn sitar. Het was George Harrison geweest die voor het eerst een sitar gebruikte in een westers popliedje (op Rubber Soul, in Norwegian Wood). Brian leerde van George hoe je dat instrument bespeelt.

Verder valt de comma in de titel op; op later uitgegeven cd's was die weg. Maar op het singletje, daar staat-ie. Vergissing van de platenmaatschappij, volgens Keith Richards.

Paint it, Black zou drie weken op 1 blijven.

Uitgedaagd

Sloop John B - The Beach Boys

In 1966 was het popwereldje nog klein, vergeleken met hoe het er tien jaar later uit zou zien. Een handjevol hoofdrolspelers, dat elkaar goed in de gaten hield. Bob Dylan's Like a Rolling Stone inspireerde The Beatles om Rubber Soul te maken. En op zijn beurt was Rubber Soul weer de inspiratie voor Brian Wilson. Ver weg in Californie was de zanger - oprichter - artistiek leider van The Beach Boys van zijn stoel gevallen toen hij dat Beatles-album hoorde. Voor het eerst was hier een album dat niet alleen een verzameling losse liedjes was, maar tegelijkertijd op de een of andere manier ook een geïntegreerd geheel vormde! Naar zoiets had Wilson nou al tijden gezocht. Terwijl de andere Beach Boys door de VS toerden, bleef Wilson thuis, werken aan zijn antwoord op The Beatles.

En dat antwoord werd de elpee Pet Sounds. De initialen PS verwijzen naar Phil Spector, de man die als producer de wall of sound ontwikkelde. En Brian Wilson wilde die sound overtreffen. De band koos Sloop John B als het uithangbord, dat wil zeggen, dat liedje werd de single. Maar niet nadat ze eerst een flinke discussie met de platenbazen hadden gehad, want die zagen dit absoluut niet zitten: dit kon nooit wat worden; een popliedje met een stukje a capella in het midden. Ongehoord!

Sloop John B werd in maart uitgebracht, de elpee zou twee maanden later volgen.

Sloop John B is een bewerking van een traditionele folk-song uit het Caraibisch gebied. Het was de trendbreuk in het werk van de Beach Boys. Geen liedje over snelle auto´s en mooie badpakmeiden; met dat soort liedjes had Brian Wilson het gehad.

Het was een zeer succesvolle single, met hoge hitnoteringen in de VS (#3), in Engeland (#2) en ook in Nederland, want op 14 mei 1966 veroverde het de eerste plaats in de Nederlandse top 40. The Beach Boys zouden vier weken op 1 blijven. Sloop John B was hun eerste nummer 1-hit in Nederland; het zou hun enige blijken.

Trendy en toch modieus

Dedicated Follower of Fashion - The Kinks

Niet alleen Lennon/McCartney en Jagger/Richards schreven aan de lopende band hits, ook de Brit Ray Davies bleek daar erg handig in. Met zijn groep The Kinks had hij al vanaf 1964 (You Really Got me) hit na hit gemaakt.

Nadat Dave Berry met Davies' This Strange Effect al een nummer 1 in Nederland had gescoord, was Dedicated Follower of Fashion de eerste nummer 1 met Ray Davies' eigen band. Dat was op 23 april. Er zouden in de komende jaren nog een paar gigantische hits volgen.

De geschiedenis van Ray Davies en The Kinks is eigenlijk een beetje een tragische geschiedenis. Bij het begin van het jaar 1965 stonden de Kinks qua ontwikkeling en qua populariteit in Europa zo'n beetje op een vergelijkbaar niveau als de Beatles en de Rolling Stones. Drie Britse bandjes die het vervolgens wel even zouden gaan maken aan de overkant van de Atlantische Oceaan. Alledrie gingen ze door de VS toeren. Maar The Beatles en de Rolling Stones kwamen als sterren terug; de Kinks niet. Ze werden als kleine jongens het land uitgezet wegens unprofessional behavior en mochten de eerste vier jaar niet meer terugkomen. Niks doorbraak in de VS dus.

We zien Ray Davies' broer Dave gitaar spelen. En wat voor gitaar! Het is een Amerikaanse 1958 Flying V. Daar hoort een verhaal bij: "I used to play a Guild custom built guitar and the airline lost it on our first American tour in '64 or '65. In those days I used to only carry one guitar around and I had to get a replacement quick. I went into a store and they didn't have anything I liked. I saw this dusty old guitar case and I said 'What have you got in there?' he said 'Oh, that's just some silly old guitar.' He got it out and I bought it for about $60."

In Europa bleven ze populair. En daar droeg dit Dedicated Follower of Fashion lekker aan bij. Leuk liedje. Britse folk-rock van een mod-band. Erg trendy.

The Kinks zouden drie weken op 1 blijven.

Pop met ballen

These Boots are Made for Walkin' - Nancy Sinatra

The Beatles hadden bijna vijf maanden aan de top van de single-lijst gestaan, maar op 19 maart kwam daar een eind aan. Niet omdat hun populariteit afnam, maar simpelweg omdat ze gas terug hadden genomen; ze hadden geen nieuwe single en zouden pas in april weer de studio ingaan. Dus was er even gelegenheid voor andere artiesten. De opvolger van Michelle op nummer 1 in Nederland kwam uit Amerika. Geschreven en geproduceerd door Lee Hazlewood, gezongen door Nancy Sinatra, de toen 25-jarige dochter van. These Boots are Made for Walkin' kwam trouwens ook in de VS en in het Verenigd Koninkrijk op 1; het was een transatlantische mega-hit.

Het eerste dat opvalt aan het liedje is de contrabas, bespeeld door Chuck Berghofer: "Producer Lee Hazlewood asked Chuck to put a sliding run on the front of the tune. Chuck complied by playing notes about three tones apart (4-6 frets apart), but Lee stopped the take. "No Chuck, make your sliding notes closer together", and that is what you hear."

Maar wat het liedje vooral zo bijzonder maakt is de tekst en de manier waarop de zangeres die presenteert: ze is boos, ze heeft het gehad met haar vriendje en ze laat er geen gras over groeien. "Are you ready, boots? Start walkin'!" De door Dylan ingezette trend (woede) en de door Lennon en McCartney ingeslagen weg (no more silly love songs) maakt school. Dit is een lied met ballen, maybe the finest bitchy kiss-off in pop history.

Een klassieke popsong, die volledig terecht nog steeds als zodanig wordt erkend. Nancy Sinatra zou in de VS nog tientallen hits hebben, waarvan er slechts enkele (Jackson, Somethin' Stupid, You Only Live Twice) ook in Europa bekend zouden worden. Dit was echter haar enige nummer 1.

Later in haar carrière zou ze nog eenmaal wereldwijde publiciteit halen door een fotoreportage in Playboy. Dat was in 1995, toen ze dus al 54 (!) was.

These Boots are Made for Walkin' zou de top van de hitlijst ruim een maand bezet houden.

Rubber Soul min

Michelle - The Beatles

Rubber Soul was een baanbrekend album, maar was wel in allerijl gemaakt. En omdat de twee liedjes voor de single (We Can Work it Out en Day Tripper) er niet op mochten, kwamen ze op het moment supreme twee liedjes te kort. Ze hadden er nog één op de plank liggen, Wait -een outtake van de Help!-sessies-, en commerciële nood breekt ook artistieke wetten. Dus was er nog maar één ander liedje nodig. "Joh, jij had toch nog dat Franse liedje?", zei Lennon tegen McCartney. Jaren daarvoor had McCartney dat liedje al gemaakt, maar ze hadden er (terecht) nooit wat mee gedaan. Dat kwam nu echter goed van pas. En zo maakte Michelle de elpee compleet. Vinylvulling.

[Het voordeel van de hedendaagse iPod: zet Rubber Soul erop, laat Wait en Michelle eraf, voeg We Can Work it Out en Day Tripper toe en je hebt een super-album: the album that defines The Beatles.]

Dat Michelle commercial as hell was, dat hoorde iedereen direct. De Beatles zelf vonden het helemaal niks en konden verhinderen dat het in het Verenigd Koninkrijk en de VS op single zou uitkomen. Maar ze hadden er geen bezwaar tegen dat anderen het zouden coveren. De schoorsteen moest per slot van rekening toch roken en het motto in die tijd was all you need is cash. Het Britse folk-trio The Overlanders was er als de kippen bij en zong het binnen een maand na het uitkomen van Rubber Soul wereldwijd hoog de hitlijsten in. De platenmaatschappij die The Beatles in Nederland vertegenwoordigde zag dat met lede ogen gebeuren en besloot om in Nederland ook de versie van The Beatles op single uit te brengen. Waren kennelijk redelijk autonoom in dit soort dingen.

En op 12 februari stond die single bovenaan in de top 40.

Een origineel zeiklied, in de categorie Yesterday. Zo suf, zo helemaal niks. Zo'n beetje alles behalve de b-kant (Girl is een prima song) is fout aan dit singletje, zelfs het hoesje. De foto is gemaakt van het Help!-optreden, twee verschillende lettertypes en -groottes voor de titels, het foeilelijke witte achtergrondblok achter "Michelle". Een dergelijk niemendalletje past helemaal niet in het post-Like a Rolling Stone-tijdperk. The Beatles hadden groot gelijk door dit in hun grootste markten niet op single uit te brengen.

Michelle zou zes weken bovenaan staan, om op 19 maart te worden opgevolgd door [klik hier].

klassieke zakkenvuller

Allen Klein, de oud-manager van de Beatles en de Rolling Stones, is vandaag op 77-jarige leeftijd in New York overleden.

De voormalige accountant verdiende een fortuin door zijn samenwerking met de Beatles en de Stones, maar ook met Bobby Darin, Sam Cooke en Connie Francis.

Klein ging in 1969 met de Beatles werken, met de instemming van Ringo Starr, John Lennon en George Harrison. Paul McCartney was er fel op tegen; hij stond erop dat zijn schoonvader Lee Eastman zaakwaarnemer zou worden. Deze onenigheid stond aan de basis van het uiteenvallen van de Beatles. McCartney liet liever de Beatles ophouden te bestaan, dan dat hij zou moeten toezien hoe Klein de Apple-zaak zou uitmelken.

Klein was al vanaf 1965 de manager van de Rolling Stones. Tot toenemend ongenoegen van Jagger, die hem steeds minder vertrouwde. Jagger wilde uiteindelijk van hem af, maar dat lukte alleen maar met een overeenkomst waarin de gewiekste zakenman de rechten op de meeste nummers van de Stones uit de jaren zestig verkreeg. Jagger c.s. richtten vervolgens hun eigen bedrijf op, Rolling Stones Company.

Klein's lijfspreuk was een aangepaste bijbeltekst: "Though I walk in the shadow of the valley of evil, I have no fear, as I am the biggest bastard in the valley".

Rubber Soul plus

We Can Work it Out / Day Tripper - The Beatles

Yesterday haalde het net niet tot het einde van het jaar 1965; in de laatste top 40 van het jaar werden The Beatles van de eerste plaats verdreven door ... The Beatles. Hun eerste single met een officiele dubbele a-kant kwam op 25 december op 1: We Can Work it Out aan ene kant van het vinyl, aan de andere kant Day Tripper.

De jongens waren het niet eens kunnen worden welke van de twee de a-kant van de single zou moeten zijn. Lennon vond Day Tripper het meest geschikt, de anderen vonden We Can Work it Out meer commercieel. Ze konden onder tijdsdruk -de plaat moest voor de kerst in de winkels liggen- niet tot een keuze komen en vandaar deze uitkomst.

Beide liedjes waren opgenomen in oktober, tijdens de Rubber Soul-sessies. Deze twee liedjes zouden niet op die elpee komen; om de een of andere reden wilden de Beatles hun singles en elpees zo veel mogelijk gescheiden houden. Ook veel andere bekende Beatles-liedjes staan niet op hun elpees -Paperback Writer, Penny Lane, Strawberry Fields Forever, All You Need is Love, Lady Madonna, Hey Jude en ga zo nog maar even door- en dat geldt dus ook voor deze twee. De single en de elpee werden op dezelfde dag uitgebracht, op 3 december.

De fans waren verrast: deze Beatles klonken anders dan de Beatles die ze al zo goed kenden. De teksten gingen ineens niet meer over min of meer onschuldige jongen-meisje dingetjes, niet meer allemaal rechttoe rechtaan rhythm & blues-schema's. En dan speelt Lennon ook nog op een harmonium!

Day Tripper heeft natuurlijk dat gitaar-riffje. De Rolling Stones hebben met Satisfaction een trend gezet.

Dit zijn twee prima songs, waarbij ik ook niet kan kiezen tussen de een of de andere. Dit is totaal anders dan Help! en diens voorgangers; The Beatles zijn in een paar maanden tijd ineens jaren vooruit in hun ontwikkeling. Wat Like a Rolling Stone allemaal niet teweeg heeft gebracht. The Beatles hebben het roer omgegooid.

We Can Work it Out / Day Tripper zou een groot aantal weken bovenaan blijven staan. Tot ver in 1966, toen het op 12 februari werd opgevolgd door [klik hier].

De solist tussen de cynici

Yesterday - The Beatles

Alles leuk en aardig natuurlijk, zo'n vreemde vogel als Dave Berry aan de top, maar de rangorde moest wel weer worden hersteld. Op 13 november 1965 stonden gewoon The Beatles weer bovenaan. Met Yesterday, de tweede single van de Help!-elpee.

Yesterday, misschien wel het bekendste Lennon/McCartney-liedje, is helemaal geen Lennon/McCartney-liedje, hoewel het wel zo op het label staat. Maar feitelijk is het een solosong van Paul McCartney, waar geen enkele andere Beatle aan te pas kwam.

Die vonden het ook maar niks, dat solo-gedoe. Ze hadden het al niet zo'n goed idee gevonden dat Paul dit liedje in zijn eentje had opgenomen en ze waren het er al helemaal niet mee eens dat dit op single zou uitkomen. In het Verenigd Koninkrijk gebeurde dat ook niet. Maar in de rest van de wereld wel. En overal was het een gigantische hit. Dus ook in Nederland.

Dat die andere Beatles gemengde gevoelens hadden bij Yesterday blijkt uit het Youtube-filmpje. Met onverholen cynisme kondigt Harrison het liedje en de zanger aan, en na afloop komt Lennon met een bosje bloemen voor Paul het podium op. De sfeer zat er goed in.

Yesterday is volgens het Guiness Book of Record het meest gecoverde liedje uit de popgeschiedenis. Het zal allemaal wel. Ik vind het een beetje een flauw, suikerzoet zeikliedje. Ik snap wel dat die andere Beatles dit gedoe niet zo zagen zitten. Die hadden in de tussentijd het nieuwste werk van Dylan gehoord, en zij begrepen dat daardoor alles intussen veranderd was. Yesterday was een liedje van gisteren. En bovendien, in een band heb je niks aan solisten.

Yesterday werd in de Abbey Road-studio in Londen opgenomen tussen 11 en 14 juni, op dezelfde dagen dat Dylan een paar duizend kilometer verderop in New York Like a Rolling Stone opnam.

Yesterday zou tot aan de kerst bovenaan staan; en werd toen opgevolgd door [klik hier].

Vreemd

This Strange Effect - Dave Berry

Op 23 oktober 1965 was er een nieuwe nummer 1. Om de Beatles en de Rolling Stones de loef af te steken moest je van goeden huize komen. Of je moest wel iets héél bijzonders doen. We houden het er maar op dat Dave Berry (Sheffield UK, 1941) niet van goeden huize kwam.

This Strange Effect is een leuke song, aardig, maar niet veel meer dan dat. Geschreven door Ray Davies van de Kinks. Maar die vond het niet goed genoeg voor zijn eigen band, en stelde aan Berry voor dat hij het dan maar zou zingen. En het werd een enorme hit, vooral dankzij de, laten we maar zeggen onconventionele manier waarop Dave Berry zich presenteerde op tv. Die handjes!

Dave Berry was korte tijd buitengewoon populair, niet alleen in Engeland, maar ook in Nederland en Belgie. Hij had een hele serie hits, waarvan dit de grootste was.

Een buitenbeentje. Met een beetje fantasie kun je hier al iets van de glamrock in herkennen (Alvin Stardust!), maar dat zou als genre pas in 1972 echt doorbreken. En ook de Sex Pistols hebben later nog songs van Dave Berry gecovered.

Een klassieke popsong, maar wel een vreemde. This Strange Effect zou drie weken bovenaan de hitlijst in Nederland staan. En werd opgevolgd door [klik hier].

In de categorie trivia: de gitaarpartij op dit liedje wordt waarschijnlijk gespeeld door Jimmy Page, die in die tijd als studiomuzikant zijn brood verdiende. En John Paul Jones speelt de bas. Een halve Led Zeppelin-song dus, maar dat is niet helemaal zeker. De studio's hielden niet echt nauwkeurige administraties bij. Handje contantje afrekenen, no audit trail.

Een handtekening in vijf noten

(I can't get no) Satisfaction - The Rolling Stones

Bijna het hele jaar 1965 toerden de Rolling Stones door Amerika. Ze gingen er heen als een beginnend Engels bandje op zoek naar succes en aan het einde van het jaar waren ze megasterren. Van alle Britse bands zijn de Stones het meest Amerikaans. Met hun wortels stevig in de bluestraditie.

Het kenmerkende wereldberoemde gitaar-riffje van Satisfaction is natuurlijk van Keith Richards. Wie herkent het intro niet al binnen twee tellen? Volgens de overlevering kreeg hij het idee 's nachts in een motel in Florida. Hij werd wakker, pakte zijn Gibson en zette een bandrecordertje aan. De volgende morgen beluisterde hij het bandje ("twee minuten Satisfaction, veertig minuten gesnurk") en nam hij het mee naar zijn vriendjes. Jagger wist er wel er een leuke tekst bij te bedenken.

Het duurde nog even voordat ze het in de studio opgenomen hadden. Opvallend: de meningen waren verdeeld over het arrangement. Keith Richards vond dat het riffje door blazers zou moeten worden gespeeld, maar de anderen waren dat niet met hem eens. Uiteindelijk gaf Keith toe. Die opnames waren in mei, en zijn dus ook nog van voor Like a Rolling Stone.

De gitaarfabriek van Gibson was erg blij met de beslissing om Keith's gitaar te gebruiken en niet de blazers: voor het einde van het jaar waren alle Gibson-gitaren in de muziekwinkels uitverkocht; de nieuwe waren niet aan te slepen.

Satisfaction kwam ook in Nederland op nummer 1, op 18 september, en zou vijf weken aan de top van de hitparade blijven staan. Het zou hun signature piece blijken: tijdens alle volgende tournees stond Satisfaction op de setlist, bij bijna elk concert speelden ze het. Het is vooral dat riffje, die vijf noten. Five notes that shook the world.

Klik hier voor de volgende nummer 1 in Nederland.